NS 1300

Aantal 16
Nummering 1301-1316
Fabrikant Alsthom
In dienst 1952-1956
Uit dienst 1999
Asindeling Co’Co’
Spoorwijdte 1435 mm
Massa 111 ton
Aslast 19 ton
Lengte over buffers 18,95 m
Maximumsnelheid 130 km/h
Stroomsysteem 1500 V =
Vermogen 3159 kW
Trekkracht 241 kN
Tractiemotoren 6
Treinbeïnvloeding ATB-EG
Remsysteem directe rem
eenleidingrem eenleidingrem

De NS-locserie 1300 is een elektrische locomotief die tussen 1952 en 1999 werd ingezet door de Nederlandse Spoorwegen en vanaf 2015 door HSL.

Geschiedenis

Naast de 60 locomotieven van Franse makelij van de serie 1100 ontving de NS in de jaren vijftig 16 locs uit Frankrijk van een grotere zesassige uitvoering met zes tractiemotoren van hetzelfde type als de vier van de serie 1100. De asindeling was Co’Co’, dat wil zeggen twee drieassige draaistellen met aandrijving op alle assen afzonderlijk. Doordat de buffers en schroefkoppelingen aan de locomotiefkast waren bevestigd en niet – zoals bij de 1100 – aan het draaistel, liep de 1300 rustiger dan de soms hevig slingerende 1100.

De 1300-en werden gebouwd door Alsthom te Belfort. Uit dezelfde fabriek kwamen ook de 1100-en, de NS 2400 en later de series 1600 en 1700. In 1952-’53 werden tien exemplaren van dit type aan de NS geleverd. Net als de 1100-en waren zij bij aflevering turkoois geschilderd.

De locomotieven zijn afgeleid van de serie CC 7100 van de Franse spoorwegen (SNCF). Zij werden in de jaren vijftig ook geëxporteerd naar vijf andere landen, waaronder Spanje (serie 276 van de RENFE), Marokko en China. De Franse CC 7107 werd in 1955 beroemd toen deze het wereldsnelheidsrecord op rails vestigde met een snelheid van 331 km/h. Pas in 1981 was de TGV nog sneller.

De 1301 maakte in 1952 zijn eerste ritten bij de opening van de elektrische treindienst op de spoorlijnen van Zwolle naar Groningen en Leeuwarden.

Al in 1953 sneuvelde de 1303 door een spoorwegongeval bij Weesp. Een in aanbouw zijnde CC 7100 werd ter vervanging aan de NS geleverd met het nummer 1311, zodat er weer tien exemplaren beschikbaar waren. De 1311 raakte later betrokken bij een groot spoorwegongeval bij Schiedam in 1976, maar werd hersteld.

De 1312-1316 werden als nabestelling geleverd in 1956. Vanaf de 1312 werden de locs niet meer turkoois, doch in Berlijns blauw afgeleverd. In die kleur waren de tien eerdere 1300-en toen al overgeschilderd. Met de inmiddels geleverde series 1100, 1200 en 1300 beschikte de NS toen over honderd moderne elektrische locomotieven.

De 1300 was jarenlang de sterkste loc van de NS en kon dus voor alle diensten worden ingezet, maar reed voornamelijk (zware) goederentreinen. Hoge snelheden, zoals bij het record in Frankrijk, heeft dit locomotieftype in Nederland nooit behaald.

Nadat de 1300-en vanaf 1955-’56 Berlijns blauw waren geweest, werden zij in de jaren zeventig in de toen nieuwe NS-huisstijl geel-grijs geschilderd, waarbij het grijs overheerste. Halverwege de jaren tachtig ondergingen de 1300-en, net als de 1200-en, een levensduurverlenging zodat ze nog konden blijven rijden tot de komst van de 1700-en in de jaren negentig. Hierbij werden de locs (bijna) geheel geel geschilderd met een groot NS-logo op de zijwanden. De frontseinen werden vervangen door een balk met front- en sluitseinen. In 1999 gingen de laatste 1300-en na 47 jaar buiten dienst en de meeste locs werden gesloopt in 2004. Vier exemplaren bleven vanaf 2000 bewaard als museumlocomotieven.

Museumlocs

Van de 15 (eigenlijk 16) exemplaren die deze serie geteld heeft zijn er vier behouden gebleven voor museumdoeleinden:

  • De 1302 en 1312 zijn bewaard in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum.
  • De 1304 en 1315 zijn bewaard bij de Werkgroep loc 1501 / Stichting Klassieke Locomotieven. De 1315 is in maart 2013 overgebracht naar SVG Eisenbahn-Erlebniswelt in Horb am Neckar in de buurt van Stuttgart in Duitsland. In september 2015 keerde deze loc terug in Nederland. Deze twee locomotieven zijn vanaf zomer 2015 verhuurd aan goederenvervoerder HSL Logistik.

Tweede leven bij HSL Logistik

De 1304 en 1315 zijn vanaf zomer 2015 verhuurd aan goederenvervoerder HSL Logistik. De 1304 werd inmiddels bruin geschilderd, met vier oranje horizontale strepen.

Modelspoor

De NS 1300 is door verschillende modelspoorproducenten op de markt gebracht in de schalen N (1:160) en H0 (1:87). Rivarossi heeft de 1300 zowel voor 3-rail wisselstroom als 2-rail gelijkstroom gefabriceerd in het blauw, geel/grijs en geel. De 1316 was ook leverbaar met een geluidsdecoder. Lima heeft een 1300 in het blauw, geel/grijs, geel en turkoois gefabriceerd. Electroten heeft een 1300 in het turkoois, blauw, geel/grijs en geel gefabriceerd. Verder had Jouef een simpel model van een 1300 in het blauw en later ook in geel/grijs, dat geldt ook voor het Spaanse merk Ibertren waarvan de kap en draaistellen naar Spaans (Renfe 7671) voorbeeld was gemaakt. Ibertren heeft ook een 1300 in schaal N gefabriceerd. Het exclusieve Nederlandse merk Phildie van Philotrain heeft handgemaakte messing modellen gefabriceerd in het turkoois, blauw en geel.

Locomotieven

In navolging van de 1600-en kregen alle locs van de serie 1300 na hun renovatie in de jaren tachtig een naam. Hieronder de lijst van de locomotieven met bijbehorende naam.

NUMMER IN DIENST WAPEN BUITEN DIENST STATUS
1301 1952 Dieren 1999 Gesloopt in 2004
1302 1952 Woerden 1999 Museumloc sinds 2000 van het Nederlands Spoorwegmuseum (pluklok)
1303 1952 n.v.t. 1953 (na ongeval) Gesloopt in 1953
1304 1952 Culemborg 1999 Museumloc sinds 2000. Sinds 2015 in gebruik bij HSL Logistik in bruin kleur
1305 1952 Alphen aan den Rijn 1999 Gesloopt in 2004
1306 1952 Brummen 1999 Gesloopt in 2004
1307 1952 Etten-Leur 1999 Gesloopt in 2004
1308 1952 Nunspeet 1999 Gesloopt in 2003
1309 1952 Susteren 1999 Gesloopt in 2004
1310 1952 Bussum 1999 Gesloopt in 2004
1311 1953 Best 1999 Gesloopt in 2004
1312 1956 Zoetermeer 1999 Museumloc sinds 2000 van het Nederlands Spoorwegmuseum
1313 1956 Uitgeest 1998 Gesloopt in 2004
1314 1956 Hoorn 1997 Gesloopt in 2004
1315 1956 Tiel 1999 Museumloc sinds 2000. Sinds 2015 in gebruik bij HSL Logistik
1316 1956 Geldermalsen 1997 Gesloopt in 2004

nl Nederlands
X
RSS
Follow by Email
Facebook
Twitter
Instagram
SOCIALICON